ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΔΥΣΑΝΕΞΙΕΣ

×
Τροφική αλλεργία, δυσανεξία και κοιλιοκάκη | My Eupepsia

Περίπου το 2% του γενικού πληθυσμού και το 8% των παιδιών, κάτω των 3 ετών, πάσχουν από τροφικές αλλεργίες. Επιπλέον, υπάρχουν πολύ υψηλότερα ποσοστά ανθρώπων που πάσχουν από δυσανεξίες1. Οι όροι «τροφική αλλεργία» και «τροφική δυσανεξία» συχνά συγχέονται, επειδή έχουν παρόμοια συμπτώματα, ενώ αποτελούν τις κυριότερες αιτίες πεπτικών συμπτωμάτων, όπως η ναυτία, ο εμετός, οι στομαχικές κράμπες και η διάρροια.

Τροφική αλλεργία

Η τροφική αλλεργία εμφανίζεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού αντιδρά ασυνήθιστα στην πρόσληψη τροφής. Οι περισσότερες αλλεργίες είναι, κατά κανόνα, ήπιες, αλλά ορισμένες μπορεί να προκαλέσουν σοβαρότερες αντιδράσεις, που ενδέχεται να εμφανιστούν αμέσως μετά την πρόσληψη τροφής. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις, το άτομο μπορεί να εμφανίσει σοβαρή αλλεργική αντίδραση ή αναφυλαξία. Η αναφυλαξία προκαλεί πρήξιμο, κνίδωση/εξάνθημα, υπόταση και διαστολή των αιμοφόρων αγγείων. Ορισμένες φορές, ένα άτομο ίσως εμφανίσει αναφυλακτικό σοκ που μπορεί να αποβεί μοιραίο, αν δεν αντιμετωπιστεί αμέσως.

Συνήθεις  αλλεργιογόνες τροφές

Ενήλικες

  • Ορισμένα φρούτα, π.χ. μήλο, αχλάδι, ακτινίδιο, ροδάκινο, φράουλα
  • Ορισμένα λαχανικά, π.χ. πατάτα, διάφορα είδη καρότου, σέλινο
  • Ψάρια και οστρακοειδή
  • Φυστίκια
  • Ξηροί καρποί, π.χ. διάφορα είδη καρυδιών, φιστίκια Αιγίνης, αμύγδαλα

Παιδιά

  • Αυγά
  • Γαλακτοκομικά
  • Ψάρια και θαλασσινά
  • Φυστίκια
  • Ξηροί καρποί, π.χ. Καρύδια, φιστίκια Αιγίνης, αμύγδαλα

Εκτός από τα γαστρεντερικά συμπτώματα, τα άτομα με αλλεργία ενδέχεται να έχουν αίσθημα μουδιάσματος στη στοματική κοιλότητα, κνίδωση ή εξανθήματα, οίδημα στα χείλη, το πρόσωπο, τη γλώσσα ή το λαιμό, που ίσως προκαλέσουν δυσκολία στην αναπνοή. Ο ιατρός έχει τη δυνατότητα να διαγνώσει τις τροφικές αλλεργίες με απλή δερματική διαδικασία (νυγμός) ή με εξετάσεις αίματος. Τα άτομα που πάσχουν από αλλεργίες υποχρεώνονται συχνά να αποκλείσουν τις «ένοχες» τροφές από το διαιτολόγιό τους.

Τροφικές δυσανεξίες

Η τροφική δυσανεξία εμφανίζεται όταν η πέψη ορισμένων τροφών δεν είναι εφικτή από τον ανθρώπινο οργανισμό2. Τα συμπτώματα συχνά περιορίζονται σε πεπτικές διαταραχές, όπως διάρροια και μετεωρισμός. Οι δυσανεξίες είναι συνήθως πιο ήπιες από τις αλλεργίες και εμφανίζονται μετά από μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, συνήθως αρκετές ώρες μετά την πρόσληψη της τροφής. Σε αντίθεση με τις αλλεργίες, οι δυσανεξίες δεν θέτουν ποτέ σε κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή. Η πιο συνηθισμένη δυσανεξία είναι η δυσανεξία στη λακτόζη, το σάκχαρο που περιέχεται στα γαλακτοκομικά προϊόντα. Η δυσανεξία στη λακτόζη προκαλείται από την έλλειψη του ενζύμου λακτάση, που διασπά τη λακτόζη στον ανθρώπινο οργανισμό. Χωρίς τη λακτάση, η λακτόζη παραμένει άπεπτη εντός του εντέρου, όπου και διασπάται από τη χλωρίδα του, με διάφορες ανεπιθύμητες ενέργειες.

Η διάγνωση της δυσανεξίας μπορεί να είναι πολύ δύσκολη, αλλά με την καταγραφή των γευμάτων σε ημερολόγιο μπορείτε να βοηθήσετε στον εντοπισμό των προβληματικών τροφών, τις οποίες θα χρειαστεί αποκλείσετε από τη διατροφή σας.

Κοιλιοκάκη

Η κοιλιοκάκη περιγράφεται συχνά ως δυσανεξία στη γλουτένη, αλλά, στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται ούτε για δυσανεξία ούτε για αλλεργία. Στην περίπτωση της κοιλιοκάκης, το ανοσοποιητικό σύστημα αναγνωρίζει, λανθασμένα, τη γλουτένη ως απειλή και της επιτίθεται, πράγμα που προκαλεί ζημιά στην εσωτερική στοιβάδα του εντέρου και μπορεί να καταλήξει ακόμη και σε υποσιτισμό.

Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή σοβαρά, και συμπεριλαμβάνουν τα παρακάτω:

  • Διάρροια
  • Φούσκωμα και μετεωρισμός (αέρια)
  • Κοιλιακό άλγος
  • Απώλεια βάρους ή ανεπαρκή ανάπτυξη στα παιδιά
  • Αίσθημα κόπωσης (λόγω υποσιτισμού)

Οι πάσχοντες από τη συγκεκριμένη πάθηση πρέπει να αποκλείσουν τη γλουτένη από τη διατροφή τους για να ανακουφίσουν τα συμπτώματα, διότι η παρατεταμένη έκθεση στη γλουτένη μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως η οστεοπόρωση (λέπτυνση των οστών).

Διάγνωση και αντιμετώπιση

Εάν υποψιάζεστε ότι ορισμένες τροφές σάς προκαλούν αρνητικές αντιδράσεις, μπορείτε να κρατήσετε ημερολόγιο καταγραφής γευμάτων για να διευκολύνετε την αναγνώριση των τροφών που τις προκαλούν. Αν, πάλι, πιστεύετε πως έχετε κάποια αλλεργία, συμβουλευτείτε τον ιατρό σας, ώστε να σας παραπέμψει για τις κατάλληλες εξετάσεις.

Αφού εντοπιστεί η «ένοχη» τροφή,  μπορείτε να αντιμετωπίσετε αποτελεσματικά την κατάστασή σας. Σε περιπτώσεις τροφικής αλλεργίας ή κοιλιοκάκης, πρέπει να αποφεύγετε εντελώς τις τροφές που προκαλούν τα συμπτώματα. Στην περίπτωση τροφικής δυσανεξίας, μπορείτε να εκτιμήσετε το βαθμό της, εισάγοντας στα γεύματά σας μικρές ποσότητες των τροφών που σας προκαλούν πρόβλημα, παρατηρώντας την αντίδραση του οργανισμού σας. Ορισμένα άτομα έχουν ανοχή στις μικρές ποσότητες των τροφών αυτών, ενώ άλλα αναγκάζονται να τις αποφεύγουν εντελώς. Τα συμπτώματα αντιμετωπίζονται με σκευάσματα που διατίθενται στο φαρμακείο της γειτονιάς σας.

Πίνακας Συμπτωμάτων

Σύμπτωμα

Αλλεργία

Δυσανεξία

Κοιλιοκάκη

Κοιλιακό άλγος και στομαχικές κράμπες

Διάρροια

Δυσκοιλιότητα

Φούσκωμα

Αέρια

Αίσθημα ναυτίας ή εμετός

Κνησμώδες, ερυθρό εξάνθημα, ορισμένες φορές επηρμένο, το οποίο μπορεί να επηρεάσει ένα σημείο ή ολόκληρο το σώμα

Αίσθημα ‘στενότητας’ στο λαιμό

Οίδημα στο πρόσωπο - στην περιοχή γύρω από τα μάτια, στα χείλη, τη γλώσσα και τον ουρανίσκο

Ερυθρότητα και ερεθισμός των ματιών

Συμπτώματα κρυολογήματος, όπως φτάρνισμα, καταρροή και ρινική συμφόρηση

Αίσθημα ζάλης και λιποθυμίας

Βραχνάδα

Βήχας

Σφίξιμο στο στήθος

Συριστική ή δύσκολη αναπνοή

Δερματικό εξάνθημα

Ανεπάρκεια σιδήρου

Μυϊκές κράμπες, πόνος στις αρθρώσεις και τα κόκκαλα

Κρίσεις σπασμών

Αίσθημα μουδιάσματος στα πόδια

Άφθες

Διαταραχή στη συχνότητα της έμμηνου ρήσης

Βιβλιογραφία

  1. NHS Choices, Allergies, January 2012
    Link: http://www.nhs.uk/Livewell/Allergies/Pages/Foodallergy.aspx, [Last visit: December 2013]
  2. WebMD, Allergies, October 2012
    Link: http://www.webmd.com/allergies/foods-allergy-intolerance, [Last visit: December 2013]